Schaken in de geschiedenis, een omzwerving over de wereld

Geschatte leestijd: 3 minuten

Geschiedenis van het schaken

Schaken is een competitiespel dat normaal gesproken wordt gespeeld door twee spelers. Voor speciale toernooien etc. zijn vreemde spellen voor drie of vier spelers is de handel. Maar gebruikelijk zijn die afwijkende varianten zeker niet. Ze komen te weinig voor om er rekening mee te houden.

Westers schaakspel

Het schaakspel zoals wij dat kennen wordt wel het internationale of westerse schaken genoemd. De meest recente variant van het spel was voor het eerst te vinden in het Zuidelijke deel van Europa. Dat was tijdens de tweede helft van de vijftiende eeuw. Vandaag de dag is schaken één van de wereld’s meeste populaire spelen.

schaken

Het bescheiden begin van het schaken

.
Het schaakspel is zowel door de Arabieren als door de Perzen in eerste instatie naar India gebracht. Van daar uit begon het een zegetocht over de gehele wereld. En in de loop van de tijd ontstonden er allerlei varianten.

Het spel van het hof

Het werd in India met name gespeeld aan het hof. Schaken  behoorde tot de opleiding van de prinsen aan het hof. Schaken werd het spel voor de Indiasche adel. Vanuit het nabije Oosten werd het naar het verre oosten overgebracht.  Bijvoorbeeld door de reizigers op de zijderoute, door boedistische pelgrims en anderen. Maar het spel veranderde wel. Men ging het namelijk op de lijnen tussen de vlakken in plaats van op de vlakken zelf spelen.

Europa kwam later aan de beurt

Het spel, dat toen nog chaturanga werd genoemd bereikte Europa via het Byzantijnse rijk. Later ging het verder via de Arabieren en de Perzen. In de tiende eeuw introduceerden de moslims het in Sicilië, Noord Africa en Spanje.

Ontwikkeling ging in Europa verder

Later werd schaken was verder ontwikkeld in Europa, met name aan het einde van de vijftiende eeuw. Gelukkig, overleefde het spel een aantal verboden en sancties van de christelijke kerk.

Het spel krijgt status

Toen het spel voet aan de grond kreeg in Europa kreeg het zekers sociale status. Schaken werd het gezien als een deftige manier om je vrije tijd door te brengen. Het werd als exclusief gezien met een hoge culturele waarde. Dit verklaart ook de kostbare vormgeving van schaakspelen gemaakt tijdens de periode van de middeleeuwen. De populariteit van het spel bereikte in de westelijke wereld een piek tijdens de twaalfde en vijftiende eeuw.

Schaken ging bij het ridderbestaan behoren

Één van de zeven kennisgebieden was die men moest beheersen om een goede ridder genoemd te worden was schaken. Schaken werd ingebed in het ridderlijke leven in Europa. Peter Alfonsi legt dat in één van zijn boeken uitgebreid uit.

Er zijn ook meerdere koninklijke heersers geweest die schaken belangrijk vonden. Bijvoorbeeld koningin Margaret van England. Zij   brachten de positie van het schaken symbolisch tot uitdrukking. Bijvoorbeeld door schaakspelen van kristal en jade op de laten nemen in de koninklijke schatten.

De opkomst van het moderne schaken

Tijdens de jaren 1834 en 1851 kwam de variant met het slaan van stukken naar voren. Voor het eerst op de schaaktoernooien in Londen. Ook kwam er een regel om de denktijd te beperken. Een uur per zet was normaal maar een denktijd van twee-en-een-half uur over een zet kwam ook voor.

Snelschaken wordt populair

Maar een ontwikkeling die in de jaren erna opkwam was het snelschaken waarbij de vijf-minuten variant het meest populair was. En ook daar kwam weer een variant op. Wie namelijk de meeste zetten deed in de beschikbare tijd kreeg weer wat extra speeltijd.

Invoering tijdlimieten

In 1861 werden de tijdlimieten ingevoerd, eerst met gebruik van zandlopers. Deze werden voor het eerst gebruikt op een toernooi in Bristol. Later werden de zandlopers vervangen door speciale uurwerken, schaakklokken genaamd. Een klein vaantje, voorkwam discussies over de voorgang van de tijd. En gaf aan wiens tijd nu wel of niet verstreken was. Dit vaantje werd later “de vlag” genoemd.

~~~~~~~| Een artikel van Artikelboer |~~~~~~~
Dit artikel mag vrij gebruikt worden zolang er geen wijzigingen worden aangebracht en de links naar dit artikel blijven bestaan

 

Dit bericht is geplaatst in sport en spel met de tags , , , , , , , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.