Gelatinefilters
De mogelijkheid van de Auto White Balance (AWB) op vele digitale camera's en de nabewerkingsmogelijkheden van digitale fotobewerkingsprogramma's als photoshop hebben het gebruik van filters in die omgeving drastisch teruggedrongen. Maar er is nog altijd een fors aantal fotografen die nog op film schieten, en aan hen is het gebruik van filters zeker wel besteed.
Vrijwel alle fotografen zijn wel bekend met de ronde, glazen filters, of de vierkante filters van systemen met verwisselbare filters als Cokin. Maar er is nog een minder bekende filtervariant, namelijk de gelatine filters. Gelatine filters zien er uit als een folie.
Gelatine filters werden vroeger gebruikt omdat ze qua vorm niet beperkt werden door een ronde vorm, maar door hun geringe dikte in allerlei vormen geknipt konden worden, en zelfs combineerd.
Voordelen ten opzichte van glasfilters waren de prijs, en sommige filterwaarden waren alleen maar in gelatinevorm verkrijgbaar. Daarnaast zijn deze filters extreem dun waardoor er weinig of geen kwaliteitsverlies optreedt.
Veel kwaliteitsverschillen zijn er niet. Goede gelatine filters zijn net zo goed als glazen filters.
Wat wel een groot nadeel van gelatine filters is, is de kwetsbaarheid.
Een bekend toepassingsgebied van gelatine filters is het gebruik bij groothoekobjectieven. Vooral groothoekobjectieven met een grote lensopening hebben vaak een indrukwekkende frontlens. Dit maakt het moeilijk om een geschikte, en ook nog betaalbare filter voor een dergelijke groothoek te vinden.
Hebben we toch een geschikt filter gevonden, dan lopen we nog het risico van vignetteren doordat de rand van het te dikke filter in het beeld terechtkomt. Omdat fabrikanten zich hiervan bewust zijn hebben dergelijke lenzen vaak een mogelijkheid om aan de achterkant, dus vlak voor de spiegel van de camera, een gelatinefilter te monteren. Hiervoor wordt dan een speciale houder meegeleverd. Soms moeten de filters hiervoor op maat gemaakt en dan komt dat voordeel van de mogelijkheid van het knippen van de gelatinefilters weer naar voren.
Een bekende merknaam van deze filters waren de Kodak CC filters, wat een afkorting was van ColorCorrection filters. Deze werden namelijk veelal gebruikt om een juiste kleurtemparatuur te krijgen. Bijvoorbeeld TL-verlichting zorgt voor een rare kleurzweem en daarom zijn soms meerdere filters nodig. Dit moet bepaald worden met een kleurtemperatuurmeter. Omdat er soms meerdere filters tegelijk gebruikt moeten worden is het handig dat gelatinefilters zo dun zijn. Met de dikkere glasfilters zou je geen scherpte meer over houden.
Maar in het digitale tijdperk is hun rol in elk geval in die tak van de fotografie wel uitgespeeld.